Son yıllarda yaşadığımız 23 Ekim, 2011 Van, 12 Kasım, 1999 Düzce, 17 Ağustos, 1999 İzmit depremleriyle acı bir şekilde de olsa ülkemizin deprem bölgesinde yer aldığı beynimize kazındı ve bir o kadar kişi de evlerinden oldu. Tarihte en çok can kaybına neden olan ve en büyük ölçekli depremler şu şekilde ortaya çıkıyor

1. Tangshan Depremi, 1976 Çin - Büyüklük 7,8, 242 BİN ÖLÜ

Tangshan Depremi,  1976  Çin -  Büyüklük 7,8,  242 BİN ÖLÜ

Tarihin en ölümcül depremlerden biri, kuzeydoğu Çin’de yer alan Tangshan kentinde 28 Temmuz 1976 yılında, sabaha karşı saat 03.42’de gerçekleşti. Sarsıntı riskinin fazla olmadığı düşünülen bir bölgede meydana gelen 7,8 büyüklüğündeki deprem, 240 binden fazla insanın ölümüne yol açtı.

Depremin ilk sarsıntıları hissedilmeye başlandığında şehirde ve çevre bölgelerde yaşayan bir milyondan fazla insan uykudaydı. Depremi ilk hissedenler çeşitli önlemler alsa da birçok kişi buna fırsat bile bulamadı. Sadece 16 saniye kadar süren deprem tüm kenti yerle bir etti. Birçok sağlık personeli depremde hayatını kaybetti. Hastaneler ve yollar yıkıldığı için yaralılara yardım etmek de oldukça zordu.

Yolların yıkılması nedeniyle geciken yardımı beklerken, hayatta kalanlar gruplar oluşturarak enkazda kalanları çıkarmaya, tedavi etmeye, yiyecek ve su bulmaya çalıştı. Enkaz altında kalanların yüzde 80’i kurtarılmış olsa da, 28 Temmuz günü öğleden sonra gerçekleşen 7,1 büyüklüğündeki bir artçı şok, enkazın altında bekleyen birçok kişinin daha hayatını kaybetmesine sebep oldu.

242 BİN ÖLÜ

Depremde yaklaşık 242 bin insan ölürken, 165 bin kişi de ciddi şekilde yaralandı. 7218 hanede bütün aile fertleri hayatını kaybetti.

2. Mexico City Depremi, 1986 Meksika, Büyüklük 8,4, 10 BİN ÖLÜ

Mexico City Depremi, 1986  Meksika, Büyüklük  8,4, 10 BİN ÖLÜ

19 Eylül tarihinde gerçekleşen 8,4 büyüklüğündeki deprem 10 bin kişinin hayatını kaybetmesine neden oldu. Tam 412 binanın yıkıldığı ve 3 binden fazlasının ağır hasar gördüğü deprem ülkeyi 4 milyar dolarlık maddi zarara uğrattı. Bu depremin yarattığı en büyük olumsuzluklardan biri ise şehirde bulunan büyük hastanelerin kullanılamaz hale gelmesiydi.

3. Spitak Depremi, 1988 Ermenistan, Büyüklük 7,2, 20 BİN ÖLÜ

 Spitak Depremi, 1988 Ermenistan, Büyüklük 7,2, 20 BİN ÖLÜ

Gümrü Depremi olarak da adlandırılan Spitak Depremi, o tarihte Sovyetler Birliği bünyesinde bulunan Ermenistan'ın Spitak bölgesinde 7 Aralık 1988 günü yerel saatle 11:41’de meydana geldi. Kamu binaları (özellikle okullar ve hastaneler) 7,2 şiddetindeki depreme dayanamadı ve bu durum 20 bin insanın yaşamına mal oldu.

Ermenistan'daki deprem 20 bin can aldı. [Reuters]

Spitak kentinin tümü yıkıldı, komşu kentler Gümrü ve Vanadzor'da da orta ölçekli hasar meydana geldi. Sarsıntı, çevre köyleri de etkiledi. Metsamor Nükleer Santrali de deprem nedeniyle kapatıldı. Bölgedeki çoğu hastanenin yıkılması ve çok düşük kış sıcaklıkları nedeniyle kurtarma çalışmalarına hemen başlanamadı. Ermenistan hükümeti, deprem sonrası normal yaşama dönüş için destek vermeyi öneren yabancı yardım ekiplerinin ülkeye girmelerine izin verdi. Amerika Birleşik Devletleri'nde bulunan Mihail Gorbaçov gezisini yarıda keserek depremin etkilediği bölgeyi ziyaret etmek amacıyla Ermenistan'a döndü.

Yıkılan binaların yeniden inşa edilmesi amacıyla dünyanın her tarafından yardımlar kış boyunca sürdü. Spitak, eski kent merkezinin hemen yanına yeniden inşa edildi. Ermenistan halkı, yapılan bu yardımlara mimari açıdan özgün yapıtlarla karşılık verdi. ABD'nin yardımlarına karşılık 1990 yılında Washington’da bir anıt inşa edildi.

4. Gujarat Depremi, 2001 Hindistan, Büyüklük 7,9 - 20 BİN ÖLÜ

Gujarat Depremi, 2001  Hindistan, Büyüklük 7,9 - 20 BİN ÖLÜ

26 Ocak 2001 yılında Hindistan'daki gerçekleşen deprem 7,9 şiddetindeydi. Depremde 20 bin insan hayatını kaybetti ve 400 bin kişi evsiz kaldı. Deprem bölgedeki su ve gıda kaynaklarının yüzde 60’ına büyük oranda zarar verdi.

Depremin ülke ekonomisine verdiği zarar 5.5 milyar dolar olarak kaydedildi.

5. 2004 Sumatra Depremi – Endonezya

2004 Sumatra Depremi – Endonezya

16 Aralık’ta Endonezya’nın Sumatra Adası'nın batı kıyısı açıklarında denizin 40 kilometre derinliğinde meydana gelen afet, Richter ölçeğine göre 9,0 büyüklüğüdeydi. Sonrasında yaşanan tsunami felaketiyle trajedinin boyutları derinleşti. Tsunami, Hint Okyanusu’na kıyısı olan 11 ülkede büyük can kaybına yol açtı. Can verenler resmi verilerle 227 bin 898 olarak açıklandı.

6. 2005 Keşmir Depremi – Pakistan

2005 Keşmir Depremi – Pakistan

8 Ekim 2005’te Pakistan’ın Muzaffarabad şehri yakınlarında meydana gelen deprem 7,6 büyüklüğündeydi. 79 bin kişi hayatını kaybetti ve toprak kaymaları sonucu 4 milyon kişi evsiz kaldı. 7,6 büyüklüğündeki deprem Türkiye saati ile 7:50'de oldu ve 1 dakika 19 saniye sürdü. Ölü sayısı resmi kayıtlarda yaklaşık 75 bin kişi olarak belirtildi. Merkez üssünün İslamabad'ın 95 kilometre kuzeydoğusundaki Keşmir bölgesi olduğu bildirildi. Deprem, Hindistan ve Afganistan'da da etkili oldu.

Kızılay ve AKUT Arama Kurtarma Derneği kurtarmaya katılan ilk ekiplerden biri oldu. Birçok insani yardım örgütü çalışma yürüttü.

7. 2008 Sichuan Depremi - Çin

2008 Sichuan Depremi - Çin

2008 Siçuan depremi, Çin Halk Cumhuriyeti'nin Siçuan eyaletine bağlı Ngawa Tibet-Çiang Özerk ilinin Vençuan ilçesinde 12 Mayıs 2008 tarihinde yerel saatle 14:28'de meydana geldi. Çin Sismik Araştırmalar Merkezi ve Amerikan kaynakları, depremin şiddetini 7,8 olarak belirledi. Deprem Çin'in ekonomik merkezleri Pekin ve Şangay'da da hissedildi. Deprem merkezine en yakın Çin şehri ise Çengdu'ydu.

Siçuan'da deprem sonrası üç gün yas ilan edildi. [Reuters]

Yaklaşık 70 bin kişinin öldüğü depremden sonra Çin'de üç günlük yas ilan edildi. Bu afet Çin'de 1976 yılında meydana gelen ve yaklaşık 250 bin kişinin öldüğü Tangshan Depremi’nden sonraki şiddeti ve can kaybı en büyük olan depremdi. Çongçing'de, 5 öğrencinin öldüğü rapor edildi. 20 kişi daha gömüldü ve bir ilkokulun çökmesi sonucu 100’den fazla kişi yaralandı. Ngawa, Tibet ve Qiang Otonom Bölgesi hükümeti, internet sitesinden bölge içinde 39 ölü ve 5 kayıp olduğunu duyurdu. Mianyang şehrinde, bir kişi su kulesinden düşerek öldü.

Deprem merkezine en yakın olan Dujiangyan'da çöken lise binasında 50’den fazla öğrencinin öldüğü rapor edildi. Shaanxi'de, 13 Mayıs yerel saat 9:30'da toplam ölü sayısı 92’ye ulaştı. Diğer iki komşu bölge Gansu ve Çongçing'de toplam ölü sayısı sırası ile 26 ve 50 olarak belirlendi. Reuters haber ajansı, Siçuan Sismolojik Bürosu, 12 Mayıs saat 22:20’deki tamamlanmamış istatistiklere göre ölü sayısını yaklaşık 9 bin olarak belirledi. Kurtarma timleri, en çok zarar görmüş olan deprem merkezine yakın alanlara tamamen harap olmuş veya toprak kaymasından kapanmış yollar nedeniyle uzun süre ulaşamadılar. 

8. 2010 Haiti Depremi

2010 Haiti Depremi

12 Ocak 2010 Salı günü, yerel saatle 16:53'te, Haiti açıklarında Richter ölçeğine göre 7 büyüklüğünde bir deprem meydana geldi. Depremin merkezine yaklaşık 15 km uzaklıkta olan Haiti’nin başkenti Port-au-Prince harabeye döndü. Haiti Cumhurbaşkanı Rene Preval, depremin yol açtığı hasarı "akıl almaz" diye niteledi. Depremden bir yıl önceki kasırga felaketinin yaralarını sarmaya çalışan Haiti, dünyanın en yoksul ülkelerinden biri.

Depremde, aralarında hastane, oteller, Cumhurbaşkanlığı Sarayı ve Birleşmiş Milletler temsilciliğinin de bulunduğu çok sayıda bina yerle bir oldu. Enkaz altında çok sayıda kişinin olduğu bildirildi. Deprem nedeniyle elektrik ve telefon şebekesi tamamen çöktü.

Tüm Haiti’de ve komşu ülkelerde hissedilen deprem bir dakikadan uzun sürdü. Bölgede 200 yılı aşkın bir süredir ciddi deprem olmadığını belirten uzmanlar, Haiti’den geçen fay hattının tek ve büyük bir sarsıntıyla kırıldığını duyurdu.

7 büyüklüğündeki ana sarsıntıyı, 5,9 ve 5,5 büyüklüğündeki iki artçı şok izledi. Amerikan Jeoloji Kurumu (USGS), bu depremin bölgede şimdiye kadar kaydedilen en büyük yer sarsıntısı olduğunu duyurdu. Merkez üssü, başkentin 15 kilometre güneybatısında olan depremin, yerin sekiz kilometre altında meydana geldiği belirlendi.

9. 2011 Tohoku depremi – Japonya, Büyüklük 9,0

2011 Tohoku depremi – Japonya, Büyüklük 9,0

NÜKLEER TEHLİKE

Japonya'daki depremin ardından Fukuşima Daiçi nükleer santralinin 2 reaktöründeki soğutma sistemi de bozuldu. Yedek sistemlerin devreye girmesinde de sorun çıktı. Ayrıca santralda bir de patlama meydana geldi. 

11 Mart 2011 Cuma günü, yerel saatle 14:46'da (Türkiye saatiyle 07:46'da), Japonya’nın kuzeydoğusundaki okyanus açıklarında 9,0 büyüklüğünde bir deprem meydana geldi. Depremin ardından da en yüksek düzeyde tsunami uyarısı yapıldı.

Japonya’daki deprem başta başkent Tokyo olmak üzere geniş bir bölgeyi etkiledi. Televizyonların canlı yayınlarına katılan bazı depremzedeler sarsıntının 3-4 dakika sürdüğünü söyledi. Yine televizyon görüntülerinde, dalgalardan kaçmış birçok insan ya binaların çatılarında ya da üst katlarında gösterildi.

Depremin ardından oluşan ilk dev dalgalar, Miyagi ve Fukuşima bölgelerini vurdu ve kıyı boyunca çok sayıda yerleşim alanını tahrip etti. Özellikle Sendayi’de, çok büyük bir dalganın karanın içlerindeki tarım arazilerine doğru ilerlerken önündeki herşeyi sürüklediği görüldü. Japon NHK televizyonu, denizden gelen dalgalarla birlikte gemilerin, otomobillerin, kamyonların, elektrik direklerinin, yoğun çamur tabakasıyla birlikte kıyıdan içlere doğru topluca sürüklendiği görüntüleri de yayınladı. Birçok ülke için tsunami uyarısı yapıldı, ancak sekiz metreye kadar ulaşan dalgaların Japonya dışında zarar verdiği ülke olmadı.

Bu depremin artçısı Ekim 2013'te oldu. 7,3 büyüklüğündeki depremde can ve mal kaybı olmadı.

10. Assam-Tibet, 1950 – Büyüklük 8.6

Assam-Tibet, 1950 – Büyüklük 8.6

Tibet’in iç batı bölgesinde gerçekleşen sarsıntı sonucunda toprak kaymalarının da etkisiyle bir çok bina hasar gördü. 780 kişinin hayatını kaybettiği bu afetten Çin, Tibet ve Hindistan’da yer alan bir çok şehir ve kasaba etkilendi. Toplam ölü sayısı tam olarak hesaplanamasa da daha fazla olduğu tahmin edilmekte. Bu olay Assam Depremi olarak kayıtlara geçtiyse de, Tibet’in merkezinde gerçekleştiği düşünülmektedir.

11. Sumatra, Endonezya, 2005 – Büyüklük 8.6

Sumatra, Endonezya, 2005 – Büyüklük 8.6

Merkezi Sumatra olan ve yerin 30 kilometre altında gerçekleşen sarsıntı sonucunda 1313 kişi öldü ve 400’den fazla kişi tsunaminin etkisiyle yaralandı. Tarihin en büyük 15 depreminin 3’ü , jeolojik açıdan oldukça aktif olan bu bölgede gerçekleşmiştir.

12. Rat Adaları, Alaska, 1965 – Büyüklük 8.7

Rat Adaları, Alaska, 1965 – Büyüklük 8.7

Bu deprem sonucunda meydana gelen hasarın büyük çoğunluğu, sonrasında meydana gelen tsunaminin etkisiyle gerçekleşti. Kayıtlara göre boyu 10 metreyi bulan dalgalar büyük sellere yol açmış, dönemin parasıyla 10,000 dolarlık bir zarar gerçekleşmiştir. Herhangi bir ölüm veya yaralanma kaydı yoktur.

13. Ekvador, 1906 – Büyüklük 8.8

Ekvador, 1906 – Büyüklük 8.8

8.8 büyüklüğündeki Ekvador depremi büyük bir tsunamiye neden olmuş, Ekvador ve Kolombiya’da 500 ile 1500 arasında kişinin hayatını kaybetmesiyle sonuçlanmıştır. Tsunami o kadar güçlüydü ki, Amerika’nın batısı, Hawaii ve hatta Japonya’ya kadar ilerlemiştir. Tsunaminin pasifik okyonusunu geçmesi yaklaşık olarak 12 saat sürmüştür.

14. Şili, 2010 – Büyüklük 8.8

Şili, 2010 – Büyüklük 8.8

Yerin 35 kilometre altında gerçekleşen 8.8 büyüklüğündeki sarsıntının ve akabinde gerçekleşen tsunaminin etkisiyle en az 521 kişi hayatını kaybetmiş, 12,000 den fazla kişi ise yaralanmıştır. 800,000 kişiyi evlerinden eden bu deprem, Şili genelinde 1.8 milyon insanı etkilemiş, 30 milyon dolardan fazla zarara yol açmıştır.

15. Kamchatka, Rusya, 1952 – Büyüklük 9.0

Kamchatka, Rusya, 1952 – Büyüklük 9.0

Hawai adalarında büyük bir tsunamiye yol açan sarsıntının etkisiyle yaklaşık 1,000,000 dolarlık bir hasar meydana gelmiştir. 9 metrenin üzerinde dalgaların oluştuğu afet sonucunda yalnızca 6 ineğin kaybolduğu rapor edilmiştir.

16. Sendai, Japonya, 2011 – Büyüklük 9.0

Sendai, Japonya, 2011 – Büyüklük 9.0

Önce depremi, ardından da tsunami felaketini televizyondan canlı yayınlarla takip ettiğimiz son yılların en yıkıcı felaketinde 10,000 den fazla insan hayatını kaybetmiştir. Ekonomi büyük darbe almış, nükleer reaktörlerin hasar görmesi ise sanayi üretiminin üst seviyede yapıldığı Japonya’da enerji sorunu ortaya çıkartmıştır. Daha da kötüsü, reaktörlerden yayılan radyasyon sonucu uzun vadede karşılaşılacak sağlık problemlerinden endişe edilmektedir.

17. Sumatra, Endonezya, 2004 – Büyüklük 9.1

Sumatra, Endonezya, 2004 – Büyüklük 9.1

2004 yılında gerçekleşen Sumatra depremi son yıllarda gerçekleşmiş en büyük depremdir. Yerin 30 kilometre altında gerçekleşen bu sarsıntı sonucunda daha önce benzeri görülmemiş büyüklükte tsunamiler oluşmuş; bu dalgalar atlantik, pasifik ve hint okyanusunu da geçerek bütün dünyayı etkilemiştir. 230,000 kişinin ölümüyle sonuçlanan afet, Asya’nın kuzeyi ve Afrika’nın doğusunda toplamda 14 ülkeden 1.7 milyon insanın evlerini kaybetmesine yol açmıştır.

18. Alaska, 1964 – Büyüklük 9.2

Alaska, 1964 – Büyüklük 9.2

Tam 3 dakika boyunca devam eden 9.2 büyüklüğündeki deprem Alaska dışında Kanada’yı da etkilemiş, sarsıntı sonrasında oluşan tsunami 128 kişinin ölümüne neden olmuştur. Toplamda 311 milyon dolarlık zarara yol açan ve 3 dakika süren bu derecede büyük bir depremde yalnızca 128 kişinin hayatını kaybetmesi mucize olarak değerlendirilmektedir.

19. Şili, 1960 – Büyüklük 9.5

Şili, 1960 – Büyüklük 9.5

Dünya tarihinin bilinen en büyük depreminde 1655 kişi hayatını kaybetmiş ve Şili’de 550 milyon dolarlık zarar meydana gelmiştir. 1960 yılında gerçekleşen bu deprem o kadar kuvvetliydi ki, 1000 kilometrelik bir yarıçapta hissedildi. Deprem sonrasında meydana gelen tsunami Hawai, Japonya ve Filipinler’e kadar ulaşmıştır. Ayrıca bu deprem Puyehue yanardağını da tetiklemiş ve depremden 2 gün sonra harekete geçen yanardağ, haftalarca aktif kalmıştır.

20. 1999 Gölcük depremi

1999 Gölcük depremi

1999 Gölcük Depremi, İzmit Depremi, Marmara Depremi ya da 17 Ağustos 1999 depremi, 17 Ağustos 1999 sabahı, yerel saatle 03:02'de gerçekleşen, Kocaeli/Gölcük merkezli deprem. Richter ölçeğine göre 7,5 Mw büyüklüğünde gerçekleşen deprem, büyük çapta can ve mal kaybına neden olmuştur.

17 Ağustos depremi, tüm Marmara Bölgesi'nde, Ankara'dan İzmir'e kadar geniş bir alanda hissedildi. Resmi raporlara göre, 17.480 ölüm, 23.781 yaralı oldu. 505 kişi sakat kaldı. 285.211 ev, 42.902 iş yeri hasar gördü. Resmi olmayan bilgilere göre ise yaklaşık 50.000 ölüm, ağır-hafif 100.000'e yakın yaralı olmuştur. Ayrıca 133.683 çöken bina ile yaklaşık 600.000 kişiyi evsiz bırakmıştır. Yaklaşık 16 milyon insan, depremden değişik düzeylerde etkilenmiştir. Bu nedenle Türkiye'nin yakın tarihini derinden etkileyen en önemli olaylardan biridir. Deprem gerek büyüklük, gerek etkilediği alanın genişliği, gerekse sebep olduğu maddi kayıplar açısından son yüzyılın en büyük depremlerinden biridir. Depremin Türkiye'nin önemli bir sanayi bölgesi olan Marmara Bölgesi'nde meydana gelmiş ve çok geniş bir coğrafyayı etkilemiş olması, ülkede büyük sıkıntılara neden olmuştur.



Bu İçeriğe Tepki Ver (en fazla 3 tepki)

Facebook Yorumları